ขูดหินปูนบ่อยทำให้ฟันบางจริงไหม?

ขูดหินปูนบ่อยทำให้ฟันบางจริงไหม? ความเชื่อผิด ๆ ที่หลายคนยังเข้าใจ
การขูดหินปูนโดยทันตแพทย์หรือบุคลากรทางทันตกรรมที่เหมาะสม ไม่ได้ทำให้เนื้อฟันบางลง สิ่งที่ถูกกำจัดออกคือคราบหินปูนและคราบแบคทีเรียที่เกาะสะสมอยู่บริเวณผิวฟันและขอบเหงือก

หินปูนคืออะไร และทำไมต้องขูดออก?
หินปูนเกิดจากคราบจุลินทรีย์หรือคราบพลัคที่สะสมบนผิวฟัน เมื่อไม่ได้รับการกำจัดอย่างสม่ำเสมอ คราบเหล่านี้จะทำปฏิกิริยากับแร่ธาตุในน้ำลายจนแข็งตัวเป็นหินปูน เมื่อหินปูนก่อตัวขึ้นแล้ว การแปรงฟันตามปกติไม่สามารถกำจัดออกได้ทั้งหมด จึงจำเป็นต้องใช้เครื่องมือทางทันตกรรมในการทำความสะอาด

หากปล่อยให้หินปูนสะสมเป็นเวลานาน อาจเพิ่มความเสี่ยงต่อปัญหาต่าง ๆ เช่น
เหงือกบวม แดง หรือมีเลือดออกขณะแปรงฟัน
กลิ่นปาก
เหงือกอักเสบ
เหงือกร่น
โรคปริทันต์
กระดูกที่รองรับฟันลดลง
ฟันโยกหรือสูญเสียฟันในกรณีที่เป็นรุนแรง
ดังนั้นการขูดหินปูนจึงเป็นส่วนหนึ่งของการดูแลสุขภาพช่องปาก ไม่ใช่การทำลายผิวฟัน

แล้วทำไมหลังขูดหินปูนถึงรู้สึกว่าฟันบางหรือมีช่อง?
หนึ่งในสาเหตุที่ทำให้หลายคนเข้าใจผิด คือหินปูนที่สะสมเป็นเวลานานอาจเกาะอยู่ตามซอกฟันหรือบริเวณขอบเหงือก เมื่อขูดออกแล้ว จึงรู้สึกเหมือนฟันมีช่องว่างมากขึ้น ในความเป็นจริง ช่องดังกล่าวไม่ได้เกิดจากการขูดหินปูน แต่อาจเป็นบริเวณที่เคยถูกหินปูนปกคลุมอยู่ หรือเกิดจากเหงือกร่นและการสูญเสียเนื้อเยื่อจากโรคเหงือกที่มีอยู่ก่อนแล้ว เมื่อเอาหินปูนออก จึงทำให้เห็นสภาพของฟันและเหงือกที่แท้จริงชัดเจนขึ้น

เสียวฟันหลังขูดหินปูน แปลว่าฟันถูกขูดจนบางหรือไม่?
หลังขูดหินปูน บางคนอาจมีอาการเสียวฟันชั่วคราว โดยเฉพาะผู้ที่มีหินปูนสะสมมาก เหงือกร่น หรือรากฟันบางส่วนเปิดออก
ก่อนขูดหินปูน คราบหินปูนอาจปกคลุมบริเวณดังกล่าวไว้ เมื่อขจัดหินปูนออก ผิวฟันหรือรากฟันจึงสัมผัสกับอากาศ น้ำเย็น หรืออาหารได้มากขึ้น ทำให้รู้สึกเสียวฟัน
อาการส่วนใหญ่มักค่อย ๆ ดีขึ้น หากมีอาการเสียวฟันมากหรือเป็นต่อเนื่อง ควรแจ้งทันตแพทย์เพื่อตรวจหาสาเหตุเพิ่มเติม

ขูดหินปูนบ่อยแค่ไหนถึงเหมาะสม?
ความถี่ในการขูดหินปูนของแต่ละคนไม่จำเป็นต้องเท่ากัน เพราะขึ้นอยู่กับปริมาณหินปูน สุขภาพของเหงือก พฤติกรรมการดูแลช่องปาก และปัจจัยเสี่ยงของแต่ละบุคคล โดยทั่วไป หลายคนอาจได้รับคำแนะนำให้ตรวจสุขภาพช่องปากและทำความสะอาดฟันเป็นระยะประมาณ ทุก 6 เดือน แต่บางคนที่มีหินปูนขึ้นง่าย มีโรคเหงือก หรืออยู่ระหว่างการรักษาโรคปริทันต์ อาจจำเป็นต้องได้รับการดูแลถี่กว่านั้นตามคำแนะนำของทันตแพทย์


ไม่ขูดหินปูนเลย อาจส่งผลมากกว่าที่คิด
ความกังวลว่าการขูดหินปูนจะทำให้ฟันบาง อาจทำให้บางคนเลือกเลื่อนหรือหลีกเลี่ยงการตรวจฟันเป็นเวลานาน ซึ่งอาจเปิดโอกาสให้หินปูนและแบคทีเรียสะสมมากขึ้น หากเกิดการอักเสบเรื้อรัง อาจส่งผลต่อทั้งเหงือกและกระดูกรอบฟัน และเมื่อโรคปริทันต์รุนแรงขึ้น การรักษาอาจมีความซับซ้อนมากกว่าการดูแลตั้งแต่ระยะแรก