แค่หินปูน... ก็ทำฟันหลุดได้!

แค่หินปูน…ก็ทำให้ฟันหลุดได้จริงไหม?
หลายคนอาจคิดว่า “หินปูน” เป็นแค่คราบแข็ง ๆ ที่เกาะตามฟัน ทำให้ฟันดูไม่สะอาดหรือมีกลิ่นปากเท่านั้น แต่ความจริงแล้ว หินปูนสะสมอาจเป็นจุดเริ่มต้นของปัญหาช่องปากที่รุนแรงกว่าที่คิด

เมื่อกลายเป็นหินปูนแล้ว จะไม่สามารถกำจัดออกได้ด้วยการแปรงฟันตามปกติ จำเป็นต้องให้ทันตแพทย์ขูดออกเท่านั้น หากปล่อยไว้นาน หินปูนอาจทำให้เหงือกอักเสบ เหงือกร่น ฟันโยก และรุนแรงถึงขั้นสูญเสียฟันได้

หินปูนเกิดจากอะไร?
หินปูนเกิดจากคราบพลัคหรือคราบจุลินทรีย์ที่สะสมอยู่บนผิวฟันและขอบเหงือก เมื่อเราแปรงฟันไม่สะอาด หรือทำความสะอาดซอกฟันไม่ทั่วถึง คราบเหล่านี้จะค่อย ๆ แข็งตัวจนกลายเป็นหินปูน

บริเวณที่มักพบหินปูนบ่อย ได้แก่

• หลังฟันหน้าล่าง
• ขอบเหงือก
• ซอกฟัน
• จุดที่แปรงสีฟันเข้าไม่ถึง

ทำไมหินปูนถึงอันตราย?
หินปูนไม่ได้ส่งผลแค่เรื่องความสวยงาม แต่ยังเป็นแหล่งสะสมของแบคทีเรีย เมื่อแบคทีเรียอยู่บริเวณขอบเหงือกเป็นเวลานาน อาจทำให้เหงือกบวม แดง และเลือดออกง่าย โดยเฉพาะตอนแปรงฟันหรือใช้ไหมขัดฟัน หากปล่อยไว้โดยไม่รักษา อาการเหงือกอักเสบอาจลุกลามเป็นโรคปริทันต์ ซึ่งเป็นภาวะที่เนื้อเยื่อและกระดูกรอบรากฟันถูกทำลาย เมื่อกระดูกที่ช่วยพยุงฟันลดลง ฟันจะเริ่มโยก เคี้ยวอาหารไม่มั่นคง และอาจนำไปสู่การสูญเสียฟันในที่สุด

สัญญาณเตือนว่าคุณอาจมีหินปูนสะสม

• มีกลิ่นปาก แม้แปรงฟันแล้ว
• มีคราบเหลืองหรือน้ำตาลเกาะตามขอบฟัน
• เหงือกบวมแดง
• เลือดออกตอนแปรงฟัน
• เหงือกร่น หรือรู้สึกว่าฟันดูยาวขึ้น
• เสียวฟันบริเวณคอฟัน
• ฟันเริ่มโยก หรือเคี้ยวอาหารแล้วเจ็บ
• หากมีหนองบริเวณเหงือก หรือรู้สึกว่าฟันโยกชัดเจน ควรรีบเข้ารับการตรวจ เพราะอาจเป็นสัญญาณของโรคเหงือกที่ลุกลามแล้ว

ควรขูดหินปูนบ่อยแค่ไหน?
โดยทั่วไปควรพบทันตแพทย์เพื่อตรวจสุขภาพช่องปากและขูดหินปูนประมาณทุก 6 เดือน แต่บางคนอาจต้องขูดบ่อยกว่านั้น เช่น ผู้ที่มีหินปูนสะสมง่าย เหงือกอักเสบ จัดฟัน สูบบุหรี่ หรือมีโรคประจำตัวบางอย่าง ทั้งนี้ความถี่ที่เหมาะสมควรให้ทันตแพทย์ประเมินเป็นรายบุคคล

ป้องกันหินปูนสะสมได้อย่างไร?
การป้องกันหินปูนเริ่มได้จากการดูแลช่องปากในชีวิตประจำวัน

• แปรงฟันอย่างถูกวิธี วันละ 2 ครั้ง
• ใช้ยาสีฟันที่มีฟลูออไรด์
• ใช้ไหมขัดฟันหรือแปรงซอกฟันเป็นประจำ
• ลดอาหารหวานหรือเหนียวติดฟัน
• ดื่มน้ำเปล่าให้เพียงพอ
• ตรวจสุขภาพช่องปากตามนัด

อย่ารอให้ปวดฟันแล้วค่อยพบหมอ
หินปูนอาจดูเป็นเรื่องเล็ก แต่หากปล่อยไว้นาน อาจกลายเป็นปัญหาใหญ่ต่อเหงือกและฟันได้ การตรวจสุขภาพช่องปากและขูดหินปูนเป็นประจำ จึงช่วยป้องกันปัญหาได้ตั้งแต่ระยะเริ่มต้น

หากคุณมีคราบหินปูน กลิ่นปาก เลือดออกตอนแปรงฟัน หรือเริ่มรู้สึกว่าเหงือกร่น ควรเข้าพบทันตแพทย์เพื่อตรวจประเมินและรับคำแนะนำที่เหมาะสม ก่อนที่ปัญหาจะลุกลามจนรักษายากขึ้น